فقر فلسفه

" از مسئولیت ما در قبال جامعه سخن می گویند اما از این حق ما که توضیحات و اقداماتی را از جانب جامعه متوقع هستیم ، چیزی نمی گویند."

کارل مارکس:پوشه و خودکشی

بی تردید آنچه به چشم می آید تنها بعدی بیرونیست از رابطه ای رازورزانه ،که به کل نظام سرمایه سالار حاکم است.منتهی تنها با وصف بدون مماشات و دغل بازی همین صور ناخوشایند است که می توان به گند و کثافتی که در لایه لایه افراد و ارکان نظام ،انبانه شده است پی برد.

از خود بیگانگی بمثابه نتیجه بیگانگی با کار ،صرفاً مشمول حال پرولتاریا نمی شود.چه اینکه فربه تر شدن سرمایه داری و دستگاههای ایدئولوژیک بازتولید آن از سویی اصناف تازه تری را نیز مورد هجوم استثمار قرار می دهد و از سویی نیز به گسترش همقطاران پرولترها یاری میر ساند.

مارکس درباره توضیح این مطلب می نویسد:

"دستمزد ،مقدار پولی است که سرمایه دار به ازای زمان معینی کار یا میزان معینی کار :به آنان می پردازد{کارگرها}.در نتیجه سرمایه دار کار آنان را با پول می خرد و آنان در ازای پول ،کارشان را به او می فروشند.اما این یک تصور غلط است.چیزی که آنان واقعاً در ازای پول به سرمایه دار می فروشند ،توان کارشان است...توان کار ،دقیقاً همانند شکر یک کالا است.با این تفاوت که اولی با ساعت اندازه گیری می شود و دومی با ترازو."(مارکس:کارمزدی و سرمایه)

سرمایه داری با برآورد هزینه تولید ،مقدار دستمزدی را در اختیار مستخدمین خود اعم از معلمین قرار میدهد که بوسیله آن تنها قادر باشند وسایل معاش خود را برای زنده ماندن فراهم آورند.از این روست که به تنظیم و تثبیت قانونی حداقل دستمزد اقدام می نماید.بنابراین مدرسه یا دبیرستان و حتی دانشگاه برای معلم ،دبیر و استاد همانند معدن زغال سنگ یا خط تولید به محل کار برای دریافت دستمزد تقلیل پیدا می کند.روبنای ایدئولوژیکی حکومت نیز با تعیین سرفصلهای مشخص و تخطی ناپذیر از کلاسهای درس سوله های تولید سیمان ایدئولوژیکی را ایجاد می کند که بزودی دست اندکار استمرار نظام گردند.رابطه استاد و شاگرد به رابطه ای مکانیکی بدل می گردد که بروز خشونتهای فیزیکی و لفظی از عوارض آن بشمار می آید.از این روی خوش خدمتی معلم جهت دریافت ترفیع را می توان با وقوع همین امر در محیط کارخانه قیاس کرد.حضور در جشنهای حکومتی اگر چه از منظری روشنفکرانه قابل نقد و حتی تقبیح است اما خود محصول شرایط از خود بیگانه ایست که معلم در آن گرفتار آمده است.او بدین وسیله می تواند پلی ارتباطی با بخشهای کمپرادور نظام آموزش و پرورش در حلقه های تعاونی برقرار نمایدتا از قافله دزدان عقب نماند تا در شرایطی نزدیک به استاندارهای رایج ، شکم خانواده خود را سیر نماید.یا شاید هم حب تریاکی را جهت کاستن از آلام درونی خویش تجربه نماید.(اگر چه این نوع مسکن خود باری مضاعف بر سبد اقتصادی خانوده او خواهد بود.)

از قضا صاحبان ثروت و قدرت در دوران ما بخوبی دریافته اند که باید با عامل فرهنگی برخوردی درخور داشته باشند تا خللی در کارکرد بدون توقف سیستم بازتولید رخ ندهد.از این روست که در کنار ایجاد وابستگی های معیشتی مضاعف در غالب ادامه حیات قسطی ،کسانی را که از الگوی طبقاتی آنها عدول نمایند یا سعی در بروز خلاقیت در امر آموزش نمایند ،بسرعت حذف یا در رتبه های پست بوروکراتیک متوقف می نماید.کافیست به زندگی معلمانی که دارای پیوندهای اجدادی با روستا و زمین کشاورزی نیز نیستند یا در بورس بازیهای دلالانه مشارکت نمی کنند ،نگاهی بیندازیم.تا دریابیم که چگونه به همان شرافت پرولتری زندگی می کنند و چگونه زبان به نقد بی پروای ارتجاع و رانت می گشایند.نظام سعی وافری در راستای تعطیل کردن قوه تحلیل و ابداع در بین قشر فرهنگی بکار می اندازد تا از دانش آموزان چرخ دنده هایی برای استمرار چرخش چرخهای پولادین سرمایه بسازد.بخشی از فیلم دیوار ساخته آلن پارکر با کلام و موزیکی از پینک فلوید ،بوضوح نمایانگر پروسه صنعتی کردن آموزش و پروش است.بنابراین است که سیستم با توجه به پتانسیل انقلابی و آگاهی بخش معلمان ،در صدور حکم اعدام یا در نظر گرفتن زندانهای طولانی برای معلمهای ناهمساز با سیستم ابایی به خود راه نمی دهد.

*توضیح: در پست پیشین این وبلاگ به توصیفی کلی پیرامون شخصیت معلمان پرداختم که فروغ سمیع نیا طی اظهار نظری ذیل آن مطلب گفته بود:" بهتره ببینی که علت این رفتارهای معلم ها چی بوده و یا چی سر اموزش و پرورش اومده تو این سی سال..."بنابراین نقد فروغ را دستمایه ای کردم برای توصیفی کلی ،از آنچه بر سر معلمان آمده.

معلمهایی را به یاد دارم که برای هدیه روز معلم سر و دست می شکستند.معلمهایی که علاوه بر تحریفات رسمی کتاب تاریخ ،خودشان هم چند سطری اراجیف به دروغها اضافه می کردند.معلمهایی که بواسطه احترام دانش آموزان ،خود را از ته صف به ابتدای آن می رساندند تا نفر اول باشند برای تصاحب ناهار نذری ظهر عاشورا.معلمهایی که در توالت اختصاصی دبیران ایستاده می شاشیدند و سر ظهر صف اول نماز جماعت بودند.معلمهایی که بچه های زشت را محکمتر کتک می زدند.معلمهایی که بواسطه میزان خفقان حاکم بر کلاسشان ترفیع می گرفتند.معلمهایی که سر کلاس تریاک حب می کردند.معلمهایی که سر کلاس دچار نعوظ می شدند ،با ناخن لای دندانشان را پاک می کردند ،مندرس ترین لباسشان را برای آمدن به مدرسه انتخاب می کردند ،معلمهایی که کثافت دماغشان را با آستر کتشان پاک می کردند ،معلمهایی که با یک جعبه شیرینی زبان ،قبولت می کردند،معلمهایی که بی انظباطی تو را بهانه می کردنت تا با مادرت لاس بزنند ،معلمهایی که می گفتند بی وضو نباید به قرآن دست زد و سیمانهای شرکت تعاونی منطقه را دو دره می کردند ،معلمهایی که از بچه پولدارها درس می گرفتند ،معلمهایی که جلو مدیر کل تعظیم می کردند ،معلمهایی که نامه عاشقانه ات را از کیفت بیرون می کشیدند ،معلمهایی که دهانت را بو می کردند ،معلمهایی که یا خشن بودند یا احمق...

و جای خالی معلمهایی را حس می کنم که چون اینکاره نبودند و نیستند ،چون بچه ها دوستشان داشتند و دارند ،روانه اوین شدند و می شوند...معلمهایی که درسشان را اینگونه آغاز می کردند:

بی دریغ و درد

 بی لحظه ای تامل سرد

                  پر شور و  پر سرور

                                      بخوان دوباره 

                                                  ای شکوفه مقدور!

                                                                  ای کودکی گل!

                                                                                      فردا از آن توست.

جعفر ابراهیمی را آزاد کنید.